12:52 ICT Thứ ba, 22/05/2018
Rss Feed

Bài học về công tác tổ chức, hoạt động của các tổ chức xã hội tại Anh Quốc

Đăng lúc: Thứ tư - 24/01/2018 12:53 - Người đăng bài viết: Cộng tác viên

 

Tháng 11/2008, thông qua Dự án nâng cao năng lực cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam do Chương trình Phát triển của Liên hiệp quốc (UNDP) tài trợ,tôi được tham gia trong đoàn công tác để làm việc với một số tổ chức phi chính phủ đang hoạt động ở tại Vương quốc Anhdo Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức. Mục đích chuyến khảo sát, nghiên cứu nhằm thu thập các thông tin về kinh nghiệm và kết quả hoạt động của các tổ chức phi chính phủ tại Anh quốc, nhất là các tổ chức được hình thành theo dạng liên hiệp có nhiều thành viên hoạt động trên các lĩnh vực tham gia.

Bài học về công tác tổ chức, hoạt động của các tổ chức xã hội tại Anh Quốc

Nước Anh tuy theo chế độ hoàng gia với người đứng đầu là nữ hoàng nhưng là một nước pháp quyền với tam quyền phân lập, là nước phát triển trong tốp những nước đứng đầu thế giới, xã hội ổn định, kinh tế phồn thịnh, các phúc lợi xã hội tốt, thu nhập và đời sống người dân cao. Nước Anh có ảnh hưởng lớn trên thế giới, nhất là các nước đã từng là thuộc địa hoặc chịu sự bảo hộ của Anh quốc. Tuy trong chuyến nghiên cứu không đặt ra việc tìm hiểu luật pháp của nước Anh nên không chú trọng tìm hiểu nhiều thông tin về hệ thống luật pháp của nước này, song hệ thống luật pháp chắc chắn là rất hoàn chỉnh và đầy đủ để xử lý và điều chỉnh tất cả các mối quan hệ trong xã hội, góp phần quyết định tạo ra một trật tự xã hội ổn định.

 

Xã hội nước Anh đã phát triển tới trình độ cao với sự phân công trong xã hội rất rõ ràng về vai trò của nhà nước và vai trò của các chủ thể ngoài khu vực nhà nước.Trong các chủ thể ngoài khu vực nhà nước thì các tổ chức xã hội (thường được gọi là tổ chức thuộc khu vực thứ 3, khu vực 1 gắn với các tổ chức quyền lực nhà nước, khu vực 2 gắn với thị trường và doanh nghiệp)có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển và ổn định xã hội, thực hiện thay cho nhà nước những việc mà người dân hoặc các nhóm xã hội có thể tự thực hiện được. Nhà nước tập trung vào thực hiện quyền quản trị và thực hiện những gì người dân hoặc các nhóm cá nhân không thể làm được. Vì vậy, các tổ chức xã hội của người dân, của quần chúng dưới nhiều hình thức có cơ hội phát triển.

Thống kê năm 2008 do Hội đồng quốc gia các tổ chức tự nguyện (NCVO - National Council Voluntary Organisations) cung cấp cho thấy tại Anh có 865.000 tổ chức phi chính phủ với 1,4 triệu nhân viên hoạt động. Trong hoạt động từ thiện có 164.000 tổ chức với 611.000 nhân viên. Riêng NCVO có 5.600 tổ chức thành viên.

Thông tin do Hội đồng Scotlen các tổ chức tự nguyện (SCVO - Scotish Council Voluntary Organisations) cung cấp thì ở Scotlen có khoảng 45.000 tổ chức, trong đó khoảng 18.000 tổ chức đăng ký hoạt động tình nguyện với có 129.000 nhân viên làm việc cho các tổ chức và có tới 1,2 triệu tình nguyện viên. Riêng SCVO có 1.300 tổ chức thành viên.

Theo thống kê của Uỷ ban từ thiện Anh (Charity Commission) trong báo cáo thường niên năm (3/2007-3/2008), đã có 190.000 tổ chức đăng ký hoạt động từ thiện tại Uỷ ban với 600.000 nhân viên làm việc trong các tổ chức và có trên 927.000 người hoạt động từ thiện. Trong năm 2007 có 4.953 tổ chức xin đăng ký mới và 5.073 tổ chức xin rút đơn đăng ký.

Thông tin về cơ cấu tổ chức của các tổ chức hoạt động dưới dạng liên hiệp các hội (SCVO tại Scôtlen, NCVO tại Anh ) cho thấy các tổ chức này tập hợp trong tổ chức của mình rất nhiều tổ chức thành viên hoạt động trên rất nhiều lĩnh vực: từ thiện, nhân đạo, doanh nghiệp xã hội (loại doanh nghiệp đăng ký hoạt động vì mục địch phục vụ cộng đồng không vì mục đích chia lợi nhuận), nghiệp đoàn, giáo dục, chăm sóc sức khoẻ, môi trường, tôn giáo,… Các tổ chức liên hiệp hội có trụ sở riêng, có cơ cấu tổ chức phù hợp để thúc đẩy các hoạt động chung và phối hợp hoạt động giữa các tổ chức thành viên, có ngân sách hoạt động riêng, có cơ quan xuất bản, thực hiện việc thông tin tuyên truyền trong hệ thống.

SCVO thành lập từ sau Đại chiến thế giới thứ II, bao gồm 1.300 tổ chức thành viên đăng ký theo dạng tình nguyện, hiệp hội cho thuê nhà, hiệp hội tín dụng. Cơ cấu tổ chức của SCVO có Ban lãnh đạo (Management board) chỉ đạo hoạt động của Giám đốc điều hành (Excutive management). Giám đốc điều hành điều hành các hoạt động hàng ngày của các tổ chức thành viên. Các tổ chức thành viên bầu cử các thành viên (với 35 thành viên) của Uỷ ban chính sách (Policy Committee). Uỷ ban chính sách có ảnh hưởng trực tiếp đến Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành. Giúp việc cho Giám đốc điều hành là các Ban: mạng lưới, chính sách, văn phòng, thông tin…. SCVO có 130 nhân viên làm việc tại cấp trung ương.

NCVO thành lập từ 1919, hoạt động trên toàn lãnh thổ Anh với 5.600 tổ chức thành viên. NCVO có 120 nhân viên làm việc trong tổ chức. Cơ cấu tổ chức với mô hình tương tự như SCVO. NCVO ban hành bộ quy tắc hoạt động tình nguyện (Code for the Voluntary and Community sector) để điều chỉnh các hoạt động của NCVO. Thành viên của NCVO bao gồm các tổ chức hoạt động trong các lĩnh vực: giáo dục, đào tạo; y tế; dịch vụ xã hội; hợp tác quốc tế; văn hoá sáng tạo; luật; phát triển kinh tế, cho thuê nhà; tôn giáo; môi trường; nghiệp đoàn.

Các tổ chức tình nguyện hoạt động dựa trên Luật từ thiện và các quy định pháp luật khác của Anh hoặc các bang thành viên trong Liên hiệp vương quốc Anh. Các tổ chức tình nguyện được nhận dạng trên cơ sở các tiêu chí: phi lợi nhuận, không thuộc nhà nước, tự quản, độc lập. Các tổ chức này bị hạn chế tham gia các hoạt động chính trị.

SCVO hoặc NCVO có vai trò đầu mối liên kết các tổ chức thành viên với các nhiệm vụ:Tập hợp các tổ chức tình nguyện làm công tác từ thiện, hỗ trợ, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn; Định hướng hoạt động chung, hoạt động ưu tiên và các tổ chức thành viên tập trung vào các ưu tiên đã xác định; Tạo các mối quan hệ với Nghị viện, Chính phủ, phản ánh tiếng nói của các thành viên đến với các chính trị gia. Sử dụng các loại hình vận động khác nhau để phản ánh ý kiến chung của các hội thành viên tới Nghị viện, Chính phủ; Thực hiện các hoạt động hỗ trợ các dịch vụ phục vụ cộng đồng; Giúp đỡ các thành viên nhỏ, kể cả vấn đề tài chính. Hỗ trợ các hoạt đào tạo, hỗ trợ trả lương cho các nhân viên ở các tổ chức thành viên; Điều phối các hoạt động dịch vụ công sử dụng ngân sách của Chính phủ mà các tổ chức thành viên tham gia thực hiện. Việc thực hiện các dịch vụ công trên cơ sở cạnh tranh để nâng cao chất lượng dịch vụ; Sử dụng các phương tiện truyền thông để chuyển tải các thông tin hoạt động của liên hiệp hội và các tổ chức thành viên.

Nguồn thu của các tổ chức liên hiệp hội và các tổ chức thành viên rất đa dạng: từ hỗ trợ trực tiếp từ Chính phủ; từ các hoạt động quyên góp từ thiện; từ các hoạt động thực hiện dịch vụ công cộng; từ cho thuê nhà và tài sản, đóng góp từ lợi nhuận của các doanh nghiệp xã hội, hội phí. Nhìn chung các tổ chức đều tạo ra nguồn thu của các tổ chức rất đa dạng, khá ổn định, năm sau cao hơn năm trước, từng bước thu hẹp nguồn hỗ trợ trực tiếp từ Chính phủ, song đẩy mạnh các hoạt động dịch vụ công chuyển giao từ phía Chính phủ. Tuy vậy,các tổ chức xã hội mới chỉ đảm nhiệm được một phầncác dịch vụ công, phần còn lại hiện vẫn do các tổ chức thuộc Nhà nước và khối các doanh nghiệp thực hiện.

Các tổ chức xã hội thực hiện tự quản và tự trang trải, từng bước giảm bớt sự phụ thuộc vào ngân sách của Chính phủ nhằm đảm bảo tính độc lập của tổ chức.Lợi nhuận không chia cho cá nhân, dành bổ sung vào ngân sách hoạt động của tổ chức. Theo thông tin do phía bạn cung cấp, Tại Scốtlen có 45.000 tổ chức tình nguyện với nguồn thu hàng năm khoảng 3,87 tỷ bảng Anh, quản lý tài sản trị giá 8,6 tỷ bảng Anh. Đối với tổ chức SCVO trước đây 40-50% ngân sách hàng năm của SCVO do Chính phủ hỗ trợ, hiện nay chỉ còn khoảng 6-7%. Các tổ chức này chủ động tìm cách kiếm tiền, thí dụ họ làm dịch vụ tuyển dụng lao động: hàng năm các tổ chức cần tuyển lao động phải bỏ ra 6 tr. bảng Anh thuê các tổ chức làm dịch vụ tuyển lao động, SCVO đã tham gia vào công việc này thu và thu được 1 tr. bảng Anh thông qua sử dụng các phương tiện truyền thông, các dịch vụ của mình. Trang Web Goodmoves của SCVO(www.goodmoves.org.uk) đã cung cấp các trang Web và các phần mềm cho khách hàng. Trang Web này cung cấp các thông tin cho các tổ chức thành viên. Tổ chức thành viên của SCVO chỉ phải trả phí thấp khoảng 120 pounds/năm. Doanh số thu nhập của trang Web là 400 ngàn pounds/năm, lợi nhuận khoảng 100 ngàn/năm. Khoản lợi nhuận này danh tới 75% phục vụ cho hoạt động khác của SCVO.Tại Anh, theo thông tin do NCVO cung cấp, 865.000 tổ chức tình nguyên đang hoạt động với nguồn thu nhập là 109 tỷ bảng Anh, chi tiêu hết 102 tỷ bảng Anh, có tài sản khoảng 196 tỷ bảng Anh. Với 164.000 tổ chức từ thiện có nguồn thu nhập 31 tỷ bảng Anh, chi tiêu hết 29 tỷ bảng Anh, có tài sản 86 tỷ bảng Anh. Trong 31 tỷ thu nhập khoảng 50% thu từ các hoạt động dịch vụ.NCVO có 5.600 tổ chức thành viên, thu nhập đạt 14 tỷ bảng Anh/ năm, nguồn thu từ: 31% từ hoạt động cho thuê nhà; 19% từ hỗ trợ của Chính phủ; 21% từ các dự án đầu tư; 18% từ hoạt động từ thiện; 10% từ hội phí thành viên.

Chính phủ giúp đỡ, tạo điều kiện kể cả hỗ trợ kinh phí cho các tổ chức này hoạt động: lập một số quỹ để thúc đẩy các hoạt động chung của các tổ chức tình nguyện; cấp kinh phí trực tiếp cho  các tổ chức; lập các cơ quan chuyên trách thuộc Chính phủ để trực tiếp giúp đỡ khu vực thứ 3; xây dựng và thoả thuận thực hiện Compact với các tổ chức thuộc khu vực thứ 3. Các hỗ trợ, giúp đỡ của Chính phủ tập trung vào các nội dung: Hỗ trợ phát triển tổ chức; Tăng cường năng lực của các tổ chức, của cộng đồng; Chuyển giao các dịch vụ công; Hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp xã hội.

Nghị viện Anh và Nghị viện các bang đã ban hành các đạo luật, Chính phủ cũng ban hành những văn bản pháp lý cần thiết tạo điều kiện cho các tổ chức xã hội hoạt động. Nghị viện Anh đã ban hành Luật từ thiện để điều chỉnh các hoạt động nhân đạo, từ thiện, các hoạt động của các tổ chức phi chính phủ.Chính phủ Anh đã ban hành thoả thuận với các tổ chức xã hội gọi là “Compact”. Compact là bản thoả thuận giữa Chính phủ và các tổ chức xã hội với nội dung xác lập quan hệ giữa Chính phủ và khu vực thứ 3, xác nhận vai trò và trách nhiệm của từng bên nhằm thúc đẩy các hoạt động xã hội do người dân tự tổ chức thực hiện có sự hỗ trợ từ phía Chính phủ. Ở cấp địa phương đều có các Compact của địa phương mình.

Chính quyền trung ương cũng như địa phương đã thành lập các cơ quan giúp Nghị viện, Chính phủ quản lý và hỗ trợ hoạt động của các tổ chức công chúng.Tại Scốtlen, chính quyền bang này đã thành lập Ban về xã hội dân sự của Chính phủ thuộc Bộ Tài chính và Phát triển bền vững. Ban (Team) này có 30 người chuyên tham mưu, giúp việc cho chính quyền Scốtlen quản lý, theo dõi hoạt động của khu vực thứ 3.

Chính phủ Anh thành lập Văn phòng khu vực thứ 3 (Office of 3th sector) có nhiệm vụ hỗ trợ về môi trường pháp lý cho các tổ chức thuộc khu vực thứ 3 hoạt động, với các nhiệm vụ: hỗ trợ phát triển tổ chức; tăng cường năng lực cho cộng đồng; hỗ trợ thực hiện các dịch vụ công cộng; hỗ trợ các doanh nghiệp xã hội. Từ năm 2006 đã bổ nhiệm một Bộ trưởng phụ trách khu vực thứ 3.Chính quyền trung ương cũng như địa phương đã cung cấp ngân sách hỗ trợ hoạt động của các tổ chức phi chính phủ, chuyển giao các dịch vụ công cho các tổ chức xã hội thực hiện trên cơ sở hợp đồng và có sự cạnh tranh nhằm tạo ra các dịch vụ tốt hơn cho xã hội.

Chính phủ Scốtlen cung cấp 97 triệu bảng Anh trong 3 năm (2009-2011) hỗ trợ hoạt động của các tổ chức tình nguyện. Hỗ trợ khoảng 40-50% trong tổng ngân sách hoạt động của SCVO. Tuy nhiên, hiện các tổ chức SCVO chỉ xin hỗ trợ khoảng 6-7% từ ngân sách của chính phủ do các tổ chức này đã tự chủ được nguồn kinh phí.

Chính phủ Scốtlen tài trợ trực tiếp cho các tổ chức tình nguyện, lập quỹ phát triển Scotland với ngân sách là 30 tr. bảng Anh cho khoảng 60 tổ chức, tạo cho các tổ chức này có điều kiện phát triển. Chính phủ xây dựng tiếp 1 quỹ khoảng 12 tr. bảng Anh tạo điều kiện nâng cao năng lực làm kinh tế cho các tổ chức này. Chính phủcũng lập một quỹ để thu hút tài trợ giúp thành lập các doanh nghiệp vì mục tiêu xã hội.Trong ngân sách hoạt động của NCVO hàng năm khoảng 14 tr. bảng Anh, trong đó có 19% ngân sách do Chính phủ Anh cấp.

Các tổ chức tình nguyện, các tổ chức xã hội ngoài các hoạt động tự thân đều tích cực đóng góp ý kiến với các cơ quan của chính phủ liên quan đến khía cạnh quản trị quốc gia. Chính phủ Anh sẵn sàng tiếp nhận ý kiến của các tổ chức xã hội, nhất là đối với các tổ chức có quy mô lớn góp ý vào các chính sách, vào việc quản lý và điều hành của Chính phủ. Các cơ quan nhà nước tích cực hợp tác với khu vực các tổ chức xã hội thông qua “Compact” với 3 nội dung: phản ánh tiếng nói trực tiếp của người dân (Compact voice), cho phép việc vận động chính sách (Compact advocacy), thực hiện việc uỷ quyền (Compact comissioner).Chính phủ luôn có cơ chế tham vấn các tổ chức khu vực thứ 3 trong chương trình xây dựng, thay đổi chính sách, pháp luật; khuyến khích chuyên gia của các tổ chức thuộc khu vực thứ 3 tham gia phản biện các chính sách do Chính phủ ban hành; khuyến khích các tổ chức thuộc khu vực thứ 3 tham gia vào việc kiểm tra, giám sát hoạt động của nhà nước.Các tổ chức xã hội cũng tích cực hợp tác trên nguyên tắc bình đẳng với Chính phủ. Tuy nhiên, theo lời của mộtquan chức làm việc tại Văn phòng khu vực thứ 3 thuộc Chính phủ thì các tổ chức này “luôn là người bạn hay phê bình và thách thức Chính phủ”.

Tác giả bài viết: Ts. Phạm Văn Tân PCT - TTK Liên hiệp Hội Việt Nam
Đánh giá bài viết
Xếp hạng: 4.2 - 5 phiếu bầu
Tổng số điểm của bài viết là: 21 trong 5 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

ddkhtt1

Bản tin PBKT số 166/2018 new (1)

Trang 1 Ban tin 166 small

Phổ biến kiến thức theo Chuyên đề new (1)

Chuyen de Pho bien kien thuc thang 3 2018 1 small